Drzewo Marii i Jacka Sacha

Stefan Sacha

*26-08-1888 Wojnicz 
(data i miejsce urodzenia)
+29-05-1943 Warszawa 
(data i miejsce zgonu /miejsce pochówku/)
Rodzice:
Związki:
Rodzeństwo:
Podstawowe informacje o osobie:
Zawód wykonywanydziennikarz, polityk
Notatki:
Stefan Sacha urodził się 26 sierpnia 1888 r. w Wojniczu w Małopolsce. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Wojniczu i gimnazjum w Tarnowie, gdzie w 1907 r. uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował na wydziałach filozoficznych uniwersytetów: w Wiedniu, Krakowie i Londynie.
Pobyt w Anglii wpłynął znacząco na jego rozwój intelektualny, łącząc w jedną całość dotychczasowe studia filozoficzne, którym wiele zawdzięczał, z obserwacją realizmu gospodarczego i politycznego angielskiego społeczeństwa. Wybuch I wojny światowej przeszkodził mu w uzyskaniu stopnia naukowego doktora.
W sierpniu 1914 r. wcielony do armii austriackiej walczył na froncie rosyjskim i włoskim, gdzie przebywał do marca 1916 r. W czerwcu tego roku przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień w Nowym Sączu, pracował tam do kwietnia 1919 r., od listo­pada 1918 r. już jako oficer wojska polskiego. Będąc jeszcze oficerem austriackim oddał poważne usługi polskiej sprawie jako członek tajnej organizacji, współpracującej z tajnym komitetem obywatelskim w Nowym Sączu.

W czerwcu 1920 r. został urzędnikiem Ministerstwa b. Dzielnicy Pruskiej, gdzie pełnił funkcję zastępcy naczelnika Wydziału Prasowego i skąd przeszedł do pracy redakcyjnej w „Kurierze Poznańskim". Pod koniec tego roku przybył do Torunia i tu po wykupieniu od Niemców dwóch drukarni przez Spółkę „Drukarnia Toruńska" objął funkcję redaktora naczelnego wychodzącego od 19 grudnia 1920 r. dziennika „Słowo Pomorskie". Było ono najpoważniejszym i najbardziej wpływowym organem Narodowej Demokracji na Pomorzu. Przez blisko 13 lat redagował Sacha „Słowo Pomorskie", bo do końca września 1933 r., poświęcając w nim wiele uwagi i miejsca historii i życiu społeczno-gospodarczemu Pomorza. Poza funkcją redaktora naczelnego, piastował także Sacha godność wiceprezesa, a w latach 1931-1932 pełnił obowiązki prezesa Syndykatu Dziennikarzy Pomorza. Był także inicjatorem w 1927 r. utworzenia odrębnego Syndykatu Dziennikarzy Polskich Pomorza.
Poza działalnością społeczną związaną bezpośrednio z wykonywanym zawodem, wiele czasu poświęcał również pracy w takich organizacjach, jak: Towarzystwo Powstańców i Wojaków „Straż", Bractwo Strzeleckie czy Centralny Komitet Pomorski dla Odbudowy Kresów Wschodnich.

Jednakże najwięcej czasu i pracy poświęcał redaktor Sacha na działalność polityczną; wchodził w skład Zarządu Głównego utworzonego w 1919 r. Związku Ludowo-Narodowego, przemianowanego następnie w 1928 r. na Stronnictwo Narodowe (SN). Od lutego 1935 r. aż do wybuchu wojny w 1939 r. był członkiem Rady Naczelnej SN i sekretarzem Zarządu Głównego tej partii. Ciesząc się bezwzględnym zaufaniem i zasiadając we władzach okręgowych i centralnych SN, wykazując obok pracy dziennikarskiej wybitne umiejętności i zdolności organizacyjne, wybrany został w listopadzie 1922 r. z listy nr 8 Chrześcijańskiego Związku Jedności Narodowej na posła do Sejmu RP w okręgu nr 10 (Włocławek, Nieszawa, Lipno). Następnie kandydował do Sejmu w wyborach 1928 r., w okręgu 31 (Toruń, Chełmno, Wąbrzeźno, Brodnica, Lubawa, Działdowo) z listy nr 24 - Katolicko-Narodowej; został wówczas tylko zastępcą posła z tej listy, lecz wszedł do parlamentu w grudniu 1929 r., po zrzeczeniu się mandatów przez dwu posłów SN. W kolejnych wyborach do Sejmu w 1930 r. kandydował z listy nr 4 - narodowej i w okręgu 31; wybrany został z listy okręgowej. W dwóch ostatnich kadencjach sejmowych był członkiem Klubu Narodowego. Od 1926 r. poseł Sacha jako polityk i dziennikarz kierował się w swej działalności opozycją wobec ówczesnych rządów sanacyjnych i ustroju politycznego i był rzeczywistym kierownikiem duchowym tej opozycji na terenie Pomorza.
Po opuszczeniu Torunia udał się Stefan Sacha do Gniezna, był tam redaktorem naczelnym pisma „Lech", a po śmierci redaktora naczelnego „Warszawskiego Dziennika Narodowego", Stefana Olszewskiego, 2 września 1935 r., przeniósł się do Warszawy, objął redakcję tego pisma i redagował je aż do wybuchu wojny.

We wrześniu 1939 r., zgodnie z ustalonym 5 września tego roku podziałem kierownictwa SN udał się Sacha do Lublina, skąd wrócił do Warszawy na początku 1940 r. W konspiracji działał nadal w Stronnictwie, a po aresztowaniu 20 maja 1941 r. dra Mieczysława Trajdosa został prezesem tej partii na kraj. Od czerwca tego roku reprezentował SN w politycznym Komitecie Porozumiewawczym, przekształconym w marcu 1943 r. w Krajową Reprezentację Polityczną.
Stefan Sacha został aresztowany podczas niemieckiej obławy 15 maja 1943 r. i osadzony na Pawiaku, a następnie rozstrzelany w masowej egzekucji 29 maja tego roku.
W małżeństwie z Zofią Szimów, zawartym w 1921 r., zmarłą w Poznaniu w 1986 r., miał Stefan Sacha trzech synów: Józefa, Kazimierza oraz Bolesława. W Toruniu Sachowie mieszkali przy placu św. Katarzyny 6, następnie przy ul. Mickiewicza 28.

Serwis wygenerowano z programu "Drzewo genealogiczne II" | http://www.drzewo-genealogiczne.pl